Zatrudnienie - Strona Pomorskiej Fundacji Sportu i Turystyki Osób Niepełnosprawnych Keja

Posiadanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub o niezdolności do pracy nie jest przeciwwskazaniem do uzyskania statusu osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy. Nie istnieje zakaz pracy dla osób niepełnosprawnych, posiadających którekolwiek z orzeczeń prawnie potwierdzających niepełnosprawność.

Każda osoba niepełnosprawna ma prawo korzystać z pomocy urzędów pracy. Forma tej pomocy jest uzależniona od uzyskanego w urzędzie pracy statusu: osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy. Szczególne świadczenia są przewidziane dla absolwentów.
Osoba niepełnosprawna poszukująca możliwości zatrudnienia, zgłaszając się do Powiatowego Urzędu Pracy, zostanie zarejestrowana jako:
- osoba bezrobotna, jeśli: nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, nie uzyskuje miesięcznie dochodu w wysokości przekraczającej połowę najniższego wynagrodzenia, nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub wychowawczego, nie pobiera, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, zasiłku stałego, renty socjalnej, a także na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania;
- poszukująca pracy, jeśli: jest osobą nie zatrudnioną poszukującą zatrudnienia ale np. posiada świadczenie rentowe, jest osobą zatrudnioną zgłaszającą zamiar i gotowość podjęcia zatrudnienia w wyższym wymiarze czasu pracy, poszukuje dodatkowego lub innego zatrudnienia.
Jeśli osoba ubiegająca się o uzyskanie statusu osoby bezrobotnej jest osobą niepełnosprawną, wówczas stan jej zdrowia musi pozwalać na podjęcie zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy, obowiązującego w danym zawodzie lub służbie.

Osoby niepełnosprawne są w polskim ustawodawstwie zaliczane do osób znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Daje im to prawo do skorzystania z pewnych dodatkowych rozwiązań mających pozwolić im na równy dostęp do rynku pracy, jak np. przygotowanie zawodowe w miejscu pracy bez nawiązywania stosunku pracy.

Osoba niepełnosprawna rejestrująca się w urzędzie pracy uzyskuje dostęp do pośrednictwa pracy - ofert zgłaszanych przez pracodawców - oraz poradnictwa zawodowego. Poradnictwo zawodowe, świadczone przez urzędy pracy, polega na udzielaniu bezrobotnym i innym osobom poszukującym pracy pomocy w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia oraz w skutecznym uzyskiwaniu zatrudnienia. Poradnictwo zawodowe świadczone jest w formie porad indywidualnych i grupowych, w ramach tak zwanych klubów pracy. Porady indywidualne mogą być poprzedzone specjalistycznymi badaniami lekarskimi i psychologicznymi, których koszty nie obciążają bezrobotnego i innych osób poszukujących pracy.
Osoby bezrobotne, w tym osoby niepełnosprawne, mają prawo do zasiłku po spełnieniu następujących warunków:
1. nie ma dla nich propozycji odpowiedniej pracy, szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz
2. w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni osoby te osiągały dochody, z których opłacały składki na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy; do tych dochodów zalicza się także okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego.
Wysokość zasiłku jest uzależniona od dotychczasowego stażu pracy osoby bezrobotnej.
Kolejną korzyścią wynikającą z uzyskania statusu osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy jest możliwość uzyskania zatrudnienia na miejscach pracy, których koszty tworzenia lub utrzymania są finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. PFRON dofinansowuje koszty tworzenia lub utrzymania miejsc pracy tam, gdzie pracodawca przyjmuje osoby niepełnosprawne bezrobotne lub poszukujące pracy ze skierowania urzędu pracy. Należy zatem pamiętać, iż po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy uzyskujemy dodatkowe argumenty w kontaktach z pracodawcami - zwiększając swoją atrakcyjność na rynku pracy.

Inne formy pomocy ze strony urzędu pracy
- bezzwrotna pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz dofinansowanie oprocentowania kredytu
- inicjowanie i finansowanie szkoleń osób niepełnosprawnych bezrobotnych i poszukujących pracy - zobacz w podrozdziale Szkolenia osób niepełnosprawnych
- przyznawanie i wypłacanie dodatków szkoleniowych
- inicjowanie i organizowanie dodatkowych miejsc pracy i udzielanie pracodawcom pomocy finansowej w zakresie określonym w ustawie
- inicjowanie oraz finansowanie, w zakresie ustalonym w ustawie, prac interwencyjnych, a także robót publicznych
- aktywizowanie bezrobotnych w ramach programów specjalnych oraz w ramach zajęć w klubach pracy.

Niepełnosprawne osoby bezrobotne, oprócz szkoleń skierowanych specjalnie dla nich, mają prawo do uczestnictwa w szkoleniach skierowanych do wszystkich bezrobotnych:
1. Starosta inicjuje, organizuje i finansuje z Funduszu Pracy szkolenia bezrobotnych w celu zwiększenia ich szans na uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podwyższenia kwalifikacji zawodowych lub zwiększenia aktywności zawodowej.
2. Starosta kieruje bezrobotnego na wskazane przez niego szkolenie, jeżeli uprawdopodobni on, że szkolenie to zapewni mu uzyskanie pracy lub podjęcie działalności gospodarczej.
3. Koszt szkolenia nie może przekroczyć 200% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
4. W przypadku skierowania na szkolenie ze względu na brak kwalifikacji zawodowych osoby bezrobotnej szkolenie może trwać do 12 miesięcy, w sytuacjach uzasadnionych programem szkolenia do 24 miesięcy.
5. W przypadku konieczności zmiany lub uzupełnienia kwalifikacji zawodowych lub utraty zdolności do wykonywania pracy w dotychczasowym zawodzie szkolenie może trwać do 6 miesięcy, w sytuacjach uzasadnionych do 12 miesięcy.
6. W celu umożliwienia podjęcia zatrudnienia wymagającego szczególnych kwalifikacji starosta, na wniosek bezrobotnego, może udzielić pożyczki na sfinansowanie kosztów szkolenia do kwoty 400 % przeciętnego wynagrodzenia. Pożyczka jest nieoprocentowana, a okres spłaty wynosi do 18 miesięcy od dnia zakończenia szkolenia.

Szkolenie osób niepełnosprawnych:
1. Kierownik powiatowego urzędu pracy inicjuje i organizuje szkolenie dla bezrobotnych osób niepełnosprawnych lub innych osób niepełnosprawnych poszukujących pracy i nie pozostających w zatrudnieniu, a zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy, w celu zwiększenia ich szans na uzyskanie zatrudnienia, podwyższenia dotychczasowych kwalifikacji zawodowych lub zwiększenia aktywności zawodowej, a w szczególności w razie:
a) braku kwalifikacji zawodowych,
b) konieczności zmiany kwalifikacji, w związku z brakiem propozycji odpowiedniego zatrudnienia,
c) utraty zdolności do pracy w dotychczas wykonywanym zawodzie.
2. Szkoleniem mogą być objęte również osoby niepełnosprawne będące w okresie wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn nie leżących po stronie pracownika.
3. Kierownik powiatowego urzędu pracy kieruje osobę niepełnosprawną na szkolenie:
a) z własnej inicjatywy lub na podstawie orzeczenia właściwego organu (zobacz: Renty z tytułu niezdolności do pracy),
b) wskazane przez tę osobę, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że szkolenie to zapewni uzyskanie pracy i spełniony jest przynajmniej jeden z warunków wymienionych powyżej w pkt. 1 lub 2.
4. Koszt szkolenia nie może przekroczyć dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.
5. Koszty szkolenia obejmują w szczególności:
a) uprzednio uzgodnioną należność przysługującą jednostce szkolącej,
b) koszt ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków,
c) koszt zakwaterowania i wyżywienia w części albo w całości,
d) koszt przejazdu na szkolenie, w tym koszt przejazdu przewodnika lub opiekuna osoby zaliczonej do znacznego stopnia niepełnosprawności,
e) koszt usług tłumacza języka migowego albo lektora dla niewidomych lub osoby towarzyszącej osobie niepełnosprawnej ruchowo, zaliczonej do znacznego stopnia niepełnosprawności,
f) koszt niezbędnych badań lekarskich, psychologicznych, diagnostycznych i usług rehabilitacyjnych.
6. Szkolenie trwa nie dłużej niż 36 miesięcy.
7. Szkolenie osób niepełnosprawnych może odbywać się w placówkach szkolących oraz w specjalistycznych ośrodkach szkoleniowo-rehabilitacyjnych.
8. Koszty szkolenia są finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Osoba niepełnosprawna, zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna lub poszukująca pracy i nie pozostająca w zatrudnieniu, może otrzymać ze środków Funduszu jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej, w wysokości określonej w umowie zawartej ze starostą, nie więcej jednak niż do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia, jeżeli nie otrzymała środków publicznych na ten cel.
Osoba niepełnosprawna, która nie osiągnęła wieku emerytalnego, prowadząca działalność gospodarczą albo własne lub dzierżawione gospodarstwo rolne może otrzymać, ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, dofinansowanie do wysokości 50% oprocentowania kredytu bankowego, zaciągniętego na kontynuowanie tej działalności.

Osoby niepełnosprawne, które nie mają możliwości znalezienia pracy na otwartym rynku pracy, mogą podjąć zatrudnienie w zakładach pracy chronionej oraz zakładach aktywności zawodowej. Oferta pracy w zakładach pracy chronionej skierowana jest przede wszystkim do osób z lekkim stopniem niepełnosprawności (zakłady te są nakierowane na wypracowanie zysku), natomiast zakłady aktywności zawodowej mają na celu aktywizację zawodową osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Osoby bezrobotne znajdujące się w szczególnej sytuacji na rynku pracy (np. bezrobotni niepełnosprawni, bezrobotni po 50 r.ż.), mają również prawo do przygotowania zawodowego w miejscu pracy bez konieczności nawiązywania stosunku pracy. W czasie przygotowania zawodowego przysługuje stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Inne formy aktywizacji zawodowej to prace interwencyjne oraz staże (skierowane do osób do ukończenia 25 r. ż.).

Do osób długotrwale bezrobotnych skierowana jest propozycja tzw. zatrudnienia socjalnego, polegająca na nabywaniu umiejętności zawodowych oraz przyuczeniu do zawodu, przekwalifikowaniu lub podwyższaniu kwalifikacji zawodowych. Celem zatrudnienia socjalnego jest zapobieganie wykluczeniu społecznemu osób długotrwale bezrobotnych. W ramach zatrudnienia socjalnego działają m.in. centra integracji społecznej. Po zakończeniu uczestnictwa w zajęciach w centrum lub klubie integracji społecznej na wniosek kierownika centrum lub klubu, pracownika socjalnego i uczestnika powiatowy urząd pracy może skierować uczestnika do pracy u pracodawcy lub w centrum (jest to tzw. zatrudnienie wspierane).

Szczególne uprawnienia niepełnosprawnych pracowników
1. Czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo.
2. Czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.
3. Osoba niepełnosprawna nie może być zatrudniona w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.
4. Przepisów wymienionych powyżej w punktach od 1 do 3 nie stosuje się:
a) do osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz
b) gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub, w razie jego braku, lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą, wyrazi na to zgodę.
5. Osoba niepełnosprawna ma prawo do przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy.
6. Stosowanie norm czasu pracy, o których mowa powyżej, nie może powodować obniżenia wysokości wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości.
7. Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności.
8. Dodatkowy urlop wypoczynkowy nie przysługuje osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów.
9. Jeżeli wymiar urlopu dodatkowego, o którym mowa powyżej w pkt. 8, jest niższy niż 10 dni roboczych, zamiast tego urlopu przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy dla osoby niepełnosprawnej określony w pkt. 7.
10. Osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia:
a) w wymiarze do 21 dni roboczych w celu uczestniczenia - na wniosek lekarza - w turnusie rehabilitacyjnym, nie częściej niż raz w roku,
b) w celu wykonania badań specjalistycznych, zabiegów leczniczych lub usprawniających, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeżeli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy.
11. Łączny wymiar urlopu określonego w pkt. 7 i zwolnienia od pracy, o którym mowa pkt. 10.a), nie może przekroczyć 21 dni roboczych w roku kalendarzowym.
12. Skierowanie na turnus rehabilitacyjny należy przedstawić pracodawcy w takim terminie, który umożliwi udzielenie zwolnienia bez narażenia zakładu pracy na szkody.
13. Wynagrodzenie za czas zwolnień od pracy w celu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym oraz w celu wykonania badań specjalistycznych oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.
14. Osoba zatrudniona pozostająca w stosunku pracy, która w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej utraciła zdolność do pracy na dotychczasowym stanowisku ma prawo do tego, aby pracodawca przygotował dla niej odpowiednie stanowisko pracy. Osoba, która uległa wypadkowi powinna zgłosić gotowość przystąpienia do pracy w ciągu miesiąca od uzyskania statusu osoby niepełnosprawnej. Z kolei pracodawca jest zobowiązany zorganizować odpowiednie dla niej miejsce pracy w okresie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia tej osoby gotowości przystąpienia do pracy. Pracodawca nie ma takiego obowiązku, jeżeli wypadek przy pracy nastąpił z winy pracownika.

Podstawy prawne:
1.   Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks Pracy (Dz.U.98.21.94 z późn.zm.).
2.   Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i rynku pracy (Dz.U.08.69.415 t.j. z późń. zm.).
3.   Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U.08.14.92).
4.   Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17.10.2007 w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz.U.07.194.1403).
5.   Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 maja 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania zwolnień od pracy osobom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym (Dz.U.03.100.927).
6.   Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON (Dz.U.02.96.861 z późn.zm.).
7.   Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 roku o zatrudnianiu socjalnym (Dz.U.03.122.1143 z późn. zm.).
8.   Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 marca 2007 w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia przez publiczne służby zatrudnienia usług rynku pracy (Dz.U.07.47.315).


<< powrót do strony Przydatne informacje